Werk mee

Ook jij kan meewerken om de Aziatische hoornaar in kaart te brengen. Dat doe je zo:

  • Leer de Aziatische hoornaar te herkennen.
  • Geef door dat je de wesp of een nest zag.
  • Lok hoornaars met plaatsen van wiekpotten.
  • Zoek nesten.
  • Word lid van de groep Vespawatchers op Facebook.

Ben je een professionele wespenverdelger? Dan vind je meer info op deze pagina.

Denk je de wesp te hebben gezien?

  1. Neem een of meerdere foto‘s. Ook al is het moeilijk om een foto te nemen van een vliegend insect. Enkel met een foto kan er worden bevestigd dat het een Aziatische hoornaar is.
    • Zag je een hoornaar, maar kon je niet op tijd een foto nemen? Kijk dan de komende dagen op dezelfde plaats.
    • Heb je geen fototoestel? Vraag hulp aan iemand in de buurt.
  2. Ga naar waarnemingen.be om te melden.
  3. Upload de foto(‘s) op diezelfde website.
  4. Vul meer gegevens in, bijvoorbeeld de plaats en tijdstip van je waarneming. Verstuur.
  5. Volg je melding op om te bekijken of het gaat om een Aziatische hoornaar.

Hoe zoek je nesten?

Hoornaars zoeken voedsel binnen de 2000 meter rond hun nest. Ze vangen gemiddeld 2 prooien per uur. Zie je een hoornaar die voedsel zoekt? Dan is er een nest in de buurt. Met deze 6 tips kan je een nest vinden.

Tip 1: Meld, meld, meld,…

  • Ben je niet zeker dat je een Aziatische hoornaar zag? Neem toch een foto en meld dit op waarnemingen.be. Je leert snel hoe je de verschillende soorten kan herkennen op de website.
  • Zie je weer hoornaars op dezelfde plaats? Geef die zeker door. Ook dat is nuttige info voor nestopsporing en onderzoek.
  • Kan je geen goede foto nemen? Vraag hulp aan buren, vrienden of kennissen.

Vliegende Aziatische hoornaar

Tip 2: Zoek hoornaars waar je ze kan vinden

Hoornaars komen vaker voor op plaatsen waar veel kleine insecten zijn. Ze eten ook graag suikers. Je vindt de hoornaars dus:

  • Rond bijenkasten.
  • Bij rijp (afgevallen) fruit: vooral peren en appels, want die bevatten veel suikers.
  • Bij planten die bloeien in het najaar zoals klimop (Hedera helix) en sneeuwbes (Symphoricarpos).

Aziatische hoornaar op fruit

Tip 3: Kijk goed in welke richting de wesp vliegt met haar prooi

Hoornaars keren met hun prooi terug naar het nest. Maar let op, soms maken ze eerst een bocht. Blijf ze goed volgen tot ze uit het zicht zijn.

  • Eerst gaat ze op zoek naar een geschikte tak. Dat kan in elke richting.
  • Ze gaat omgekeerd aan de tak hangen om de prooi te ontleden.
  • Ze klemt de vleesbal tussen haar borststuk en poten.
  • Pas dan vliegt ze terug in de richting van het nest.

Hoornaars vliegen vaak op een bepaalde hoogte. Zo kunnen ze gemiddeld 30 kilometer per uur vliegen.

Aziatische hoornaar met prooi

Tip 4: Ga opnieuw naar plaatsen waar de Aziatische hoornaar al is gespot

Hoornaars zoeken hun voedsel graag op dezelfde plaats. Imkers merkten dat dezelfde hoornaar terugkwam naar dezelfde bijenkasten. Elke dag, 4 weken na elkaar. We vonden ook al hoornaars die 3 weken lang terugkwamen naar dezelfde klimopstruik. Wil je een hoornaar iets langer observeren of een mooie foto nemen? Ga dan opnieuw naar de plaats waar je er al een zag.

Aziatische hoornaar die gemerkt wordt

Tip 5: Werk samen

Nesten van Aziatische hoornaars vinden, is niet simpel. De nesten in bomen zijn goed verstopt. Een extra paar ogen kan het verschil maken. Hoe meer mensen mee uitkijken, hoe sneller je het nest vindt!

Wat kan je doen?

  • Zoek samen in kleine groepjes.
  • Informeer buren. Soms merken bewoners ‘grote wespen’ op, maar denken ze niet aan de Aziatische hoornaar.
  • Informeer lokale knooppunten zoals imkers of de brandweer.

Groep observeerders

Tip 6: Wanneer moet je zoeken?

  • Overdag, want alleen dan is de soort actief: 1 uur na zonsopgang tot 1 uur voor zonsondergang. Vanaf de middag zijn ze het actiefst.
  • Zie je toch een hoornaar bij schemering of in het donker? Dan is dat een Europese hoornaar.
  • Niet als het regent.
  • Op een zonnige dag. Ze zijn minder actief op bewolkte, koudere dagen.

Nest van Aziatische hoornaar

Hang wiekpotten met lokstof op

In een gewone wespenval verdrinken de insecten. Wiekpotten laten de hoornaars in leven. Wij hangen de wiekpotten in de buurt van een vermoedelijk nest. En we controleren regelmatig of ze worden bezocht door hoornaars.

Bezoekt een Aziatische hoornaar de wiekpot? Dan kan je de vliegrichting naar het nest bepalen. Je kan ook de vliegtijd bepalen door de hoornaars te merken. Zo krijg je belangrijke info over de afstand tot het nest. Met die info kan je een nest opsporen en laten behandelen.

Zelf aan de slag gaan? Volg ons stappenplan.

Stap 1: Maak een wiekpot en hang hem op

Hoe ziet een goede wiekpot eruit?

  • Een glazen of plastic pot met deksel.
  • Maak een gat in het deksel voor een wiek van katoen die de vloeistof naar boven trekt.
  • Als vloeistof gebruik je:
    • Een speciaal product zoals Trappit van Edialux.
    • Of een zelfgemaakte mix van evenveel droge witte wijn, bier, suiker of suikersiroop.

Waar hang je de wiekpot?

  • Net onder ooghoogte.
  • In een open ruimte, zodat je de gemerkte hoornaars goed herkent en gemakkelijk ziet wegvliegen.
  • Zet meerdere wiekpotten uit in de buurt van een waarneming van Aziatische hoornaar. Zo verzamel je snel veel gegevens.

Wiekpot

Stap 2: Merk de gevangen hoornaar

Om er zeker van te zijn dat je dezelfde hoornaar observeert, moet je hem vangen en merken.

Wat heb je nodig?

  • Gebruik de merkplaatjes van Opalith met cijfers of een merkstift in verschillende kleuren.
  • Een merkbuisje met stamper zodat het merken veilig kan gebeuren.
  • Te verkrijgen in gespecialiseerde winkels voor imkers.

Hoe merk je een hoornaar?

  1. Gebruik voor elke wesp een verschillend merkteken of kleur. Zo merk je elke wesp uniek.

Gekleurde stiften

  1. Drinkt een hoornaar van de lokstof? Dan plaats je het merkbuisje over de wiek van de wiekpot. Zet de stamper op de opening van het merkbuisje. Zo sluit je het merkbuisje en vang je de hoornaar.

Merkbuisje plaatsen

  1. Steek de stamper dieper in het merkbuisje. Klem de hoornaar met zijn rug tegen het roostertje van het merkbuisje.

Stamper in merkbuisje

  1. Kleef het merkplaatje met een beetje hout of was op de bovenkant van het borststuk. Of signeer de hoornaar met een kleurstift.

Merkplaatje kleven

  1. Laat de hoornaar nog een minuut in het merkbuisje zitten. Zo kan de lijm of de was opdrogen. Je moet de hoornaar niet meer vastklemmen. Verplaats de stamper en geef de hoornaar meer plaats in het merkbuisje.

Laten drogen

  1. Laat de hoornaar vrij. Meestal zal het een tijdje duren voor de hoornaar terugkomt naar de wiekpot.

Vrijlaten

Stap 3: Noteer de tijden en de vliegrichting

Je hebt een hoornaar gemerkt?

  • Vanaf nu noteer je:
    • In welke richting ze wegvliegt na een bezoek aan de wiekpot.
    • Hoe lang ze wegblijft tussen twee bezoeken aan de wiekpot.
  • Meet de tijd tussen twee bezoeken minstens 5 keer. Met de kortste tijd bereken je waar het nest is. Reken 1 minuut = 100 meter afstand tot het nest.

Misschien is de vliegrichting van een hoornaar niet altijd dezelfde. Dat komt omdat de hoornaar niet altijd in een rechte lijn naar haar nest vliegt. Ze gebruikt het landschap om zich te oriënteren, bijvoorbeeld een hoge boom of huis.

Gemerkte Aziatische hoornaars op wiekpot

Stap 4: Zet de vliegrichtingen en vliegtijden op een kaart

  • Print een kaart van het gebied uit met een duidelijke schaal. Of gebruik een online webapplicatie zoals My Maps van Google.
  • Trek een lijn om de vliegrichting van de wesp aan te geven.
    • De lijn begint aan de plek waar de wiekpot hangt.
    • Bereken de kortst waargenomen vliegtijd tot het nest. Een wesp vliegt 100 meter per minuut. De kortste vliegtijd bepaalt de lengte van de lijn.

Zo krijg je een duidelijk overzicht van het zoekgebied. Hoe meer info je hebt, hoe kleiner het zoekgebied waar het nest zich mogelijks bevindt. Maximaal bevindt een nest zich 2 km vanaf een waarneming.

Je kan deze methode gemakkelijk toepassen via de VertiGIS Studio-app.

Vliegrichtingen op kaart

Interessante websites voor nestspeurders

Wil je zelf aan de slag met zenderen om een nest te vinden?

Gebruik deze handleiding voor het zenderen van Aziatische hoornaar.